Katër astronautë filluan një mision të rrezikshëm rreth Hënës të mërkurën, më 2 prill, i pari i këtij lloji në më shumë se 50 vjet, një hap kyç në planet e NASA-s për të ulur njerëzit në sipërfaqen e satelitit natyror të Tokës përsëri në vitet e ardhshme.
Me tre amerikanë dhe një kanadez në bord, raketa 32-katëshe u nis nga Qendra Hapësinore Kennedy në Florida, përpara dhjetëra mijëra njerëzve që u mblodhën për të dëshmuar këtë moment historik. Atmosfera të kujtonte misionet legjendare Apollo të viteve 1960 dhe 1970.
“Ju mbani me vete në këtë mision historik frymën e guximit dhe shpresës së një brezi të ri,” tha drejtori i nisjes Charlie Blackwell-Thompson pak para nisjes.
Raketa e Sistemit të Nisjes Hapësinore u ngrit në qiell ndërsa hëna pothuajse e plotë ishte rreth 400,000 kilometra larg.
Komandanti i misionit Reid Wiseman shpejt raportoi nga kapsula se ata po kishin një “lindje të bukur të hënës” dhe po fluturonin drejtpërdrejt drejt saj.
Ekuipazhi përfshin gjithashtu Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezin Jeremy Hansen. Ky është ekuipazhi më i larmishëm hënor deri më sot – përfshin gruan e parë, personin e parë me ngjyrë dhe astronautin e parë nga jashtë Shteteve të Bashkuara.
Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, tha se kjo shënon rikthimin e agjencisë në dërgimin e njerëzve në Hënë pas një “pauze të shkurtër prej gjysmë shekulli”.
Tensione para nisjes
Orët para nisjes ishin të tensionuara për shkak të problemeve të mëparshme me rrjedhjet e hidrogjenit gjatë testimit. Megjithatë, këtë herë furnizimi me karburant shkoi pa probleme, pavarësisht problemeve të vogla teknike që u zgjidhën shpejt.
Gjatë fluturimit provë 10-ditor, astronautët do të kalojnë 25 orët e para në orbitën e Tokës, duke testuar kapsulën e anijes kozmike Orion. Pas kësaj, ata do të udhëtojnë për në Hënë.
Edhe pse nuk do të hyjnë në orbitën hënore si ekuipazhi i Apollo 8, astronautët do të bëhen njerëzit më të largët që kanë udhëtuar në hapësirë - 6,400 kilometra përtej Hënës – para se të kthehen në Tokë.
Gjatë fluturimit, ata testuan gjithashtu kontrollin manual të kapsulës, i cili është thelbësor në rast të një dështimi të sistemeve automatike.
Kur fluturojnë pranë Hënës, astronautët do të kenë një pamje spektakolare – Hëna do të duket si një top në dispozicion. Ata gjithashtu do të dëshmojnë pjesë të një eklipsi total diellor.
Sfida teknike
Misioni gjithashtu mbart rreziqe të caktuara. Që gjatë fluturimit, pati një problem me tualetin në kapsulë, prandaj ekuipazhi aktualisht po përdor një sistem rezervë.
Ky është vetëm misioni i dytë në programin Artemis, pas Artemis I, që nuk kishte personel.
Ndryshe nga gara gjatë Luftës së Ftohtë, kur Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik luftuan për prestigj, programi Artemis ka një qëllim afatgjatë – krijimin e një baze të përhershme në Hënë me ndihmën e robotëve dhe teknologjisë së përparuar.
Planet parashikojnë që misionet pasuese mund të ulin astronautët në hënë që në fund të kësaj dekade, ndërsa në të njëjtën kohë të garojnë me Kinën.
Siç theksoi astronauti Koch, rruga e njerëzimit drejt Marsit kalon direkt përmes Hënës.
“Shpresojmë që ky të jetë fillimi i një epoke në të cilën çdo person në Tokë do ta shohë hënën si një destinacion,” tha ajo.
Kolegia e saj Glover shtoi se ky mision përfaqëson “historinë e të gjithë njerëzimit”. /tesheshi.com/