Ishulli iranian Kharg është aq i rëndësishëm për tregtinë botërore të naftës saqë Presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi të kryejë sulmin të premten, më 13 mars, pasi tregjet e aksioneve u mbyllën.
Kjo i dha tregut kohë deri të hënën për të “marrë frymë” dhe ndoshta për të mos reaguar me një tronditje që do të ndihej edhe më fort nga ekonomia botërore.
Ishulli i vogël koralor ndodhet rreth 25 kilometra larg bregdetit të Iranit. Deri në 90 përqind e eksporteve të naftës së Iranit kalojnë nëpër terminalin atje, i cili mund të ngarkojë dhjetë supertankerë në të njëjtën kohë.
Qasja është e kufizuar dhe ishulli ruhet nga Trupat e Gardës Revolucionare.
Ishulli është bërë porti dominues i eksportit të Iranit për dy arsye, shkruan Axios.
Së pari, mund të lidhet me tubacion me fushat kryesore të naftës në Iranin jugperëndimor.
Së dyti, vendndodhja e tij në ujëra të thella e bëri atë një nga vendet e pakta në bregdetin perëndimor të Iranit që mund të akomodojë supertankerë.
Kharg ka qenë në fokus kur flitet për Iranin praktikisht përgjithmonë. Një memo e deklasifikuar e CIA-s e vitit 1984 përshkruan instalimet e naftës së ishullit si pjesën “më jetësore” të sistemit të naftës së Iranit, thelbësore për ekonominë e vendit dhe përpjekjet e tij të luftës kundër Irakut.
Gjatë Luftës Iran-Irak të viteve 1980, ishulli u shënjestrua vazhdimisht në atë që u bë e njohur si “lufta e tankerëve” – kur të dyja palët sulmuan eksportet e energjisë.
Objektet do të dëmtoheshin dhe më pas do të rindërtoheshin sa më shpejt të ishte e mundur.
Kharg njihet gjerësisht midis iranianëve si “ishulli i ndaluar”. Pas rëndësisë së tij moderne gjeoekonomike qëndron një histori e lashtë – nga vendbanimet e hershme njerëzore që datojnë më shumë se 4,000 vjet më parë deri te pushtimet nga perandori të ndryshme që njohën rëndësinë e tij strategjike detare si një pikë tregtare.
Puna filloi për ndërtimin e një rezervuari nafte në Kharg në vitin 1956. Gjatë viteve 1960, nën Shahun, ishulli u zhvillua në një terminal nafte në partneritet me kompaninë amerikane Amoco.
Rreth vitit 1975, kishte tre terminale kryesore nafte. Asetet e Amoco-s u sekuestruan pas Revolucionit Iranian të vitit 1979.
Kina, në të kundërt, ka ekspozimin më të drejtpërdrejtë ndaj naftës iraniane, duke blerë më shumë se 80 përqind të eksporteve iraniane deri në vitin 2025 – një mesatare prej rreth 1.38 milion fuçi në ditë.
Megjithatë, rreziku më i gjerë i Ngushticës së Hormuzit shkon shumë përtej Kinës. Azia merr rreth 60 përqind të naftës së saj nga Lindja e Mesme, kështu që India, Japonia dhe Koreja e Jugut janë të prekshme edhe nëse nuk janë blerës të mëdhenj të naftës bruto iraniane.
Ndaj dhe ka pasur tashmë ndërprerje të furnizimeve në Japoni dhe probleme më të gjera të furnizimit në të gjithë Azinë. /tesheshi.com/