Lajme ditore

Të shtunën në mbrëmje, më 28 mars, policia arrestoi 21 protestues në të gjithë Izraelin, ndërsa shpërndanë me dhunë protestat kundër luftës SHBA-Izrael me Iranin, të cilat tërhoqën qindra njerëz në qytetet kryesore në të gjithë vendin.

Midis të arrestuarve ishin 13 protestues në Tel Aviv dhe tetë në Haifa. Protesta u mbajtën gjithashtu në Jerusalem dhe Beersheba, raportoi The Times of Israel.

Vala e protestave ishte më e madhja që nga shpërthimi i luftës me Iranin në fund të shkurtit, me qindra pjesëmarrës në Tel Aviv dhe Jerusalem dhe rreth 100 persona në Haifa. Rritja e pjesëmarrjes erdhi pasi disa grupe të mëdha antiqeveritare dhanë mbështetjen e tyre të përkohshme për demonstratat, mes tensioneve me kufizimet e kohës së luftës në tubimet publike të vendosura nga ushtria izraelite.

Në sheshin Habima të Tel Avivit, protestuesit dënuan luftën dhe vendimin e ligjvënësve të koalicionit për të vazhduar promovimin e legjislacionit kontrovers mes luftimeve me Iranin. Demonstruesit mbanin pankarta që shkruanin “përgjithmonë lufta nuk është strategji” dhe “edhe në këto kohë të vështira, ne duhet të ngrihemi”.

Policia kufitare u pa duke shpërndarë me dhunë protestuesit. Policia tha se protestuesit kishin shkelur ligjin duke shkelur rregulloret e Komandës së Frontit të Brendshëm që ndalojnë tubimet publike të më shumë se 50 personave në natyrë.

“Gjatë një vlerësimi të situatës në vendngjarje me një përfaqësues të Komandës së Frontit të Brendshëm, u sqarua se kishte një rrezik real për jetën njerëzore, dhe në përputhje me rrethanat, Komandanti i Policisë së Yarkonit Tzachi Sharabi urdhëroi shpërndarjen e tubimit,” tha policia.

Pavarësisht imunitetit të tij parlamentar, policia kufitare u pa gjithashtu duke arrestuar Kryetarin e Hadash-Ta’al Ayman Odeh, një ligjvënës arab i cili ka qenë aktiv në protestat kundër luftës që kur ato filluan muajin e kaluar.

Pas demonstratës, Odeh i përqeshi policët si fashistë “në shërbim të qeverisë”, të cilët ai tha se kishin frikë nga “qytetarët heroikë që, kundër të gjitha gjasave, dolën për të bërë që zëri i tyre të dëgjohej”.

“Ne po luftojmë për mirëqenien e të gjithë jetës sonë, dhe kryesisht për të ardhmen e fëmijëve tanë. Mjaft me luftën, le të kemi paqe,” shkroi ai.

Pasi protesta mbaroi, policia kufitare u pa duke shtyrë me forcë protestuesit që po ecnin në trotuar. Oficerët e policisë ndoqën grupin e vogël dhe u bërtitën vazhdimisht atyre “ecni përpara”.

Në një protestë të ngjashme në Haifa, demonstruesit valëvitën flamuj izraelitë ndërsa brohorisnin kundër luftimeve të vazhdueshme. Një protestues mbante një banderolë ku shkruhej: “Miliona fëmijë po rriten në strehimore kundër bombave”. Disa pjesëmarrës lëvizën për të bllokuar rrugën, thanë forcat e rendit, duke bërë që komandanti i policisë në vendngjarje ta shpallte tubimin të paligjshëm.

Policia e Haifës tha se kishte arrestuar shkelësit e ligjit, megjithëse të paktën dy nga të arrestuarit dukeshin se nuk po bllokonin trafikun në kohën e arrestimit të tyre, siç shihet në pamjet video nga protesta.

Turma të mëdha protestuesish dolën në rrugë në të gjithë Shtetet e Bashkuara të shtunën për të shprehur pakënaqësinë e tyre ndaj Presidentit Donald Trump, duke kritikuar stilin e tij autoritar të udhëheqjes, politikën e ashpër të imigracionit dhe luftën me Iranin.

Organizatorët pretendojnë se “të paktën 8 milionë njerëz u mblodhën sot në më shumë se 3,300 ngjarje në të 50 shtetet”, nga qytetet e mëdha në qytetet e vogla. Autoritetet amerikane nuk dhanë një vlerësim kombëtar të numrit të pjesëmarrësve.

Ishte hera e tretë në më pak se një vit që amerikanët kanë dalë në rrugë si pjesë e lëvizjes “Pa Mbretër”, e cila është bërë shprehja më e zhurmshme dhe më grafike e kundërshtimit ndaj Trump që nga fillimi i mandatit të tij të dytë në janar 2025.

Dhjetëra mijëra protestues u mblodhën në Neë York, qytetin më të populluar në SHBA, përfshirë fituesin e çmimit Oscar Robert De Niro, një kritik i shpeshtë i presidentit, i cili e quajti atë një “kërcënim ekzistencial për liritë dhe sigurinë tonë”.

Protestat u zhvilluan nga Atlanta në San Diego, me banorët e Alaskës që u bashkuan më vonë.

“Asnjë vend nuk mund të qeverisë pa pëlqimin e popullit”, tha për AFP-në në Atlanta, veterani 36-vjeçar i ushtrisë Marc McCaughey, ku morën pjesë mijëra njerëz.

 

“Ne erdhëm këtu sepse ndiejmë se Kushtetuta po shkelet në shumë mënyra të ndryshme. Gjërat nuk janë normale. Ato nuk janë të drejta.”

Në West Bloomfield, Michigan, pranë Detroitit, njerëzit përballuan temperaturat nën zero për të protestuar.

Në Uashington, mijëra njerëz, duke mbajtur pankarta që shkruanin “Trump duhet të largohet tani!” dhe “Ne po luftojmë fashizmin”, marshuan drejt National Mall.

“Ai vazhdon të gënjejë e të gënjejë, dhe askush nuk po thotë asgjë. Situata është katastrofike”, tha për AFP-në pensionisti 67-vjeçar Robert Pavosevich.

 

Trump ishte në Florida gjatë fundjavës.

Ndjenjat anti-Trump kanë kaluar kufijtë e SHBA-së, me protesta që u zhvilluan në qytete evropiane, përfshirë Amsterdamin, Madridin dhe Romën të shtunën, me 20,000 njerëz që marshuan nën mbikëqyrje të rreptë policore.

 

Për ironi, teksa amerikanët dhe izraelitët prisnin që njerëzit në Iran të ngriheshin për të rrëzuar regjimin, kjo po ndodh tashmë në vendet e tyre. /tesheshi.com/

Patriarkana Latine e Jerusalemit dhe Kujdestaria e Tokës së Shenjtë publikuan një deklaratë të përbashkët duke deklaruar se në mëngjesin e së Dielës së Palmave, Patriarku latin i Jerusalemit, Kardinali Pierbattista Pizzaballa, së bashku me Kujdestarin e Tokës së Shenjtë, At Francesco Ielpo.

Në një deklaratë të lëshuar të dielën, më 29 mars, ata u ndaluan në rrugë nga oficerët e policisë izraelite, “ndërsa lëviznin privatisht dhe pa asnjë shenjë procesioni apo akti ceremonial”, dhe u detyruan të ktheheshin prapa.

“Për herë të parë në shumë shekuj, krerët e Kishës pengohen të udhëheqin Meshën të Dielën e Palmave në Kishën e Varrit të Shenjtë”, thuhet në deklaratë, duke shtuar se kjo ngjarje përfaqëson një “precedent serioz” dhe shpërfill “ndjenjat e miliarda njerëzve në mbarë botën që po shikojnë drejt Jerusalemit gjatë kësaj jave”.

Pavarësisht respektimit të të gjitha kufizimeve të vendosura që nga fillimi i luftës – duke përfshirë ndalimin e tubimeve publike dhe organizimin e transmetimit të riteve për besimtarët në mbarë botën – Patriarku dhe Kujdestari u ndaluan megjithatë.

Parandalimi i hyrjes së Kardinalit Pizzaballa dhe Ati Francesco Ielpo, të cilët kanë përgjegjësinë më të lartë kishtare për Kishën Katolike dhe vendet e shenjta, u vlerësua si “një masë qartësisht e paarsyeshme dhe jashtëzakonisht disproporcionale”, shkruan Vatican News.

Deklarata e përbashkët thekson më tej se ky “vendim thelbësisht i gabuar, i ngarkuar me arsye të papërshtatshme, përfaqëson një devijim serioz nga parimet themelore të arsyeshmërisë, lirisë së fesë dhe respektit për statusin ekzistues”.

Patriarku dhe Kujdestari shprehën “pikëllimin e tyre të thellë” për besimtarët në Tokën e Shenjtë dhe në të gjithë botën sepse lutja në një nga ditët më të shenjta të kalendarit të krishterë u pengua në këtë mënyrë.

Shumë reaguan ndaj lajmit për parandalimin e meshës, përfshirë Presidentin e Francës, Emmanuel Macron.

“Shpreh mbështetjen time të plotë për Patriarkun latin të Jerusalemit dhe të krishterët në Tokën e Shenjtë, të cilëve u ndalohet të festojnë Meshën e së Dielës së Palmave në Kishën e Varrit të Shenjtë. Dënoj vendimin e policisë izraelite, i cili i bashkohet një serie shqetësuese shkeljesh të status quo-së së vendeve të shenjta në Jerusalem.

Liria e fesë në Jerusalem duhet të sigurohet për të gjitha fetë”, tha Macron në X.

 

Ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme arrijnë kulmin, Irani ka nisur një fushatë të gjerë rekrutimi vullnetarësh të quajtur “Janfada”, që përkthehet si sakrificë jete.

Sipas The Wall Street Journal, ky veprim vjen në përgjigje të frikës në rritje të autoriteteve në Teheran për një sulm të mundshëm tokësor të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara.

Gjatë gjithë ditës, qytetarët në të gjithë vendin morën mesazhe me tekst që u bënin thirrje atyre të bashkoheshin me mbrojtjen e vendit, me paralajmërime për atë që autoritetet e quajnë “kërcënime amerikano-sioniste”.

Qëllimi i fushatës është të mobilizojë popullsinë civile dhe të forcojë më tej strukturat paraushtarake, duke krijuar kështu një atmosferë gatishmërie të përgjithshme që nuk është parë prej dekadash.

Në të njëjtën kohë, prania e forcave të sigurisë është rritur ndjeshëm në Isfahan dhe rrethinat e tij, duke përfshirë pikat e kontrollit dhe patrullat e armatosura. Ky qytet ka një rëndësi të veçantë strategjike për shkak të infrastrukturës së tij ushtarake dhe bërthamore, prandaj është nën mbikëqyrje të rreptë.

Ekspertët vlerësojnë se lëvizje të tilla kanë një qëllim të dyfishtë – nga njëra anë, ato e përgatisin popullsinë për një konflikt të mundshëm, dhe nga ana tjetër, i dërgojnë një mesazh të qartë paralajmërues Uashingtonit dhe aleatëve të tij.

Edhe pse nuk ka konfirmim zyrtar nga SHBA-të për planet për një pushtim, prania në rritje e ushtrisë në rajon tregon një rrezik në rritje të konfliktit të drejtpërdrejtë. /tesheshi.com/

Zbulimi i hershëm me CT me dozë të ulët rrit ndjeshëm mbijetesën nga kanceri i mushkërive, sidomos te duhanxhinjtë. Rekomandimet e ACS theksojnë skriningun vjetor si hap vendimtar për parandalim dhe trajtim në kohë

Dr. med. Ylli H. Mehmeti
Radiolog

Sipas udhëzimeve të fundit të Shoqatës Amerikane të Kancerit (American Cancer Society – ACS), të gjithë personat e moshës 50 deri në 80 vjeç që kanë një histori duhanpirjeje prej të paktën 20 “pack-years” (vite paketash) duhet të kryejnë çdo vit një skaner CT me dozë të ulët të mushkërive (low-dose CT – LDCT) për zbulimin e hershëm të kancerit të mushkërive.

Ky rekomandim synon të shpëtojë mijëra jetë çdo vit, duke e bërë skriningun më të aksesueshëm se kurrë më parë. Ndryshe nga udhëzimet e mëparshme, tani nuk ka kufizim të rreptë për vitet e fundit pa duhan për ish-duhanxhinjtë; mjafton historia e përgjithshme e duhanpirjes.

Kush duhet të bëjë skrining?

Personat që duhet të bëjnë skrining janë:
• të moshës 45–80 vjeç
• me histori duhanpirjeje prej të paktën 20 pack-years (p.sh.: 1 paketë në ditë për 20 vjet, ose 2 paketa në ditë për 10 vjet)
• që aktualisht pinë duhan ose e kanë lënë duhanin (pa kufizim të rreptë për vitet e fundit, sipas ACS-së së fundit)

Ky rekomandim është veçanërisht i rëndësishëm për duhanxhinjtë që kanë konsumuar duhan për më shumë se 15 vjet, sidomos për ata mbi 45 vjeç. Ekspertët theksojnë se sa më i gjatë historiku i duhanpirjes, aq më i lartë është rreziku, prandaj kontrolli i rregullt mund të jetë vendim jetëshpëtues.

Pse është kaq i rëndësishëm skriningu?

Kanceri i mushkërive mbetet shkaku kryesor i vdekjeve nga kanceri në SHBA dhe në shumë vende të tjera evropiane. Kur zbulohet në stad të hershëm nëpërmjet CT-së me dozë të ulët, shanset e mbijetesës pesëvjeçare mund të rriten ndjeshëm – deri në mbi 60%, krahasuar me vetëm 20% kur diagnostikohet vonë.

Skaneri LDCT është i shpejtë (zgjat vetëm disa minuta), pa dhimbje dhe ekspozon pacientin ndaj një sasie shumë të ulët rrezatimi. Ai mund të kryhet në shumicën e qendrave diagnostikuese dhe spitaleve.

“Shumë raste të kancerit të mushkërive zbulohen vonë, kur trajtimi është i vështirë. Me këtë skrining vjetor, mund të ndërhyjmë herët dhe të shpëtojmë jetë,” thotë Dr. Emily Carter, një nga ekspertet e programit të skriningut.

Si llogaritet “pack-year”?

Një pack-year = pirja e 1 pakete (20 cigare) në ditë për 1 vit.

Shembull:
1 paketë/ditë × 20 vjet = 20 pack-years
½ pakete/ditë × 40 vjet = 20 pack-years

Thirrje për veprim:

Edhe pse udhëzimet janë hartuar për popullsinë amerikane, onkologët shqiptarë i konsiderojnë të aplikueshme edhe këtu, ku duhanpirja mbetet e përhapur. Shoqata Shqiptare e Onkologjisë duhet të punojë për të përshtatur protokolle kombëtare bazuar në këto standarde ndërkombëtare.

Nëse jeni mbi 50 vjeç, keni pirë duhan për shumë vite ose keni histori të gjatë duhani (edhe nëse e keni lënë), konsultohuni me mjekun tuaj familjar ose një qendër onkologjike për të caktuar një CT kontrolluese. Shumë institucione ofrojnë këtë shërbim me çmim të përballueshëm ose në kuadër të programeve parandaluese.

Mos prisni simptomat!

Kur shfaqen kollë e vazhdueshme, dhimbje gjoksi ose humbje peshe, sëmundja është në stad të avancuar. Skriningu i hershëm është arma më e mirë parandaluese.

Bëni zgjedhjen e duhur sot – një kontroll i thjeshtë mund t’ju shpëtojë jetën ose jetën e një të dashuri. Konsultohuni me mjekun tuaj dhe mos e lini rastin në dorën e fatit. /Telegrafi/

Ndryshimi i ngjyrës së thonjve mund të zbulojë probleme me mushkëritë, zemrën dhe gjakun

Nëse vëreni se thonjtë ju janë bërë blu pa u goditur apo pa dëmtuar gishtat, mos e injoroni këtë sinjal që jep trupi. Ndryshimi i ngjyrës së thonjve shpesh tregon se gjaku nuk po transporton mjaftueshëm oksigjen në inde.

Në mjekësi, kjo gjendje quhet cianozë dhe mund të jetë shenjë e hershme e çrregullimeve më serioze në organizëm.

Mjekët i kushtojnë vëmendje të veçantë ngjyrës së thonjve, sepse ajo mund të zbulojë shpejt ndryshime në oksigjenimin e gjakut. Pikërisht për këtë arsye, gjatë pranimit në spital kërkohet që nga thonjtë të hiqet llaku, në mënyrë që stafi shëndetësor të vërejë menjëherë çdo ndryshim të mundshëm.

Çfarë do të thotë kur thonjtë bëhen blu?

Ngjyra blu e thonjve shfaqet kur në pjesët periferike të trupit, si majat e gishtave, nuk ka mjaftueshëm oksigjen. Nëse ndryshimi shfaqet vetëm në një thua, shkaku më i shpeshtë është një dëmtim lokal dhe grumbullim gjaku nën thua. Megjithatë, kur të gjithë thonjtë janë blu, zakonisht kjo tregon për një problem sistemik.

Ndryshimi i përkohshëm mund të shfaqet edhe në të ftohtë, sepse enët e gjakut ngushtohen për të ruajtur nxehtësinë. Në këtë rast, ngjyra normalizohet pasi duart të ngrohen. Nëse kjo nuk ndodh, nevojiten ekzaminime shtesë, transmeton Telegrafi.

 GettyImages

Shkaqet më të shpeshta të thonjve blu

Thonjtë blu mund të jenë pasojë e gjendjeve të ndryshme shëndetësore, sidomos atyre që prekin mushkëritë, zemrën dhe gjakun.

Problemet me mushkëritë

Sëmundjet që pengojnë shkëmbimin e oksigjenit shpesh çojnë në cianozë. Ndër to janë:

• sëmundjet kronike të mushkërive si COPD
• astma dhe krizat akute të frymëmarrjes
• pneumonia
• embolia pulmonare, që është gjendje urgjente

Sëmundjet e zemrës

Kur zemra nuk pompon gjakun në mënyrë efikase, oksigjeni nuk arrin në inde në sasi të mjaftueshme. Kjo ndodh te defektet e lindura të zemrës, insuficienca kardiake ose sindroma të rralla që ndikojnë në qarkullimin e gjakut ndërmjet zemrës dhe mushkërive.

Çrregullimet e gjakut dhe enëve të gjakut

Disa gjendje ndikojnë drejtpërdrejt në aftësinë e gjakut për të transportuar oksigjen ose në qarkullimin e tij. Të tilla janë çrregullimet e hemoglobinës, helmimi me monoksid karboni, sëmundjet e gjakut si policitemia vera ose fenomeni Raynaud (Rejno), ku ndodh spazmë e enëve të gjakut.

Si vendoset diagnoza dhe nga çfarë varet trajtimi

Kur dyshohet për cianozë, mjeku vlerëson nivelin e oksigjenit në gjak. Kjo mund të bëhet me analizë të gjakut arterial ose në mënyrë jo invazive, me pulsoksimetër që vendoset në gisht. Diagnostika e mëtejshme varet nga shkaku i dyshuar.

Nuk trajtohen thonjtë blu si simptomë, por gjendja që i shkakton. Terapia mund të përfshijë oksigjenoterapi, barna për përmirësimin e qarkullimit, trajtimin e sëmundjeve të mushkërive ose zemrës, si dhe në raste të caktuara ndërhyrje kirurgjikale.

Kur është e nevojshme të reagoni menjëherë?

Nëse vëreni se thonjtë janë blu dhe ngjyra nuk rikthehet edhe pas ngrohjes, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun. Veçanërisht urgjente është nëse shfaqen edhe:

• dhimbje në gjoks
• vështirësi në frymëmarrje
• djersitje e shtuar
• marramendje

Këto simptoma mund të tregojnë një çrregullim serioz në furnizimin e organizmit me oksigjen dhe kërkojnë vlerësim të menjëhershëm mjekësor. /Telegrafi/

Shpesh zbulohet rastësisht, por lidhet ngushtë me rezistencën ndaj insulinës, mbipeshën dhe çrregullimet metabolike

Pankreasi i yndyrshëm po përmendet gjithnjë e më shpesh si një gjetje që i befason pacientët pas një kontrolli rutinë me ultratinguj, zakonisht pa simptoma të qarta që do ta tregonin më herët. Edhe pse për një kohë të gjatë është konsideruar si një gjetje e rastësishme pa rëndësi të madhe klinike, vitet e fundit po i kushtohet gjithnjë e më shumë vëmendje lidhjes së tij me çrregullimet metabolike, sidomos me rezistencën ndaj insulinës, mbipeshën dhe rritjen e yndyrnave në gjak.

Kjo gjendje njihet si steatozë pankreatike ose lipomatozë e pankreasit dhe në literaturë shpesh përmendet si pankreas i yndyrshëm që nuk lidhet me alkoolin. Në thelb, bëhet fjalë për grumbullim të yndyrës në indin e pankreasit.

Si “yndyroset” pankreasi?

Ky proces nuk ndodh brenda natës. Yndyra mund të depozitohet gradualisht, si mes pjesëve të pankreasit, ashtu edhe brenda vetë qelizave, përfshirë edhe zonat që prodhojnë hormone. Kjo është e rëndësishme sepse pankreasi luan rol kyç në rregullimin e sheqerit në gjak.

Shkaqet dhe faktorët e rrezikut

Zakonisht nuk është vetëm një shkak, por kombinim faktorësh që veprojnë për një kohë të gjatë. Më të shpeshtit janë:

• mbipesha, sidomos dhjami në zonën e barkut
• rezistenca ndaj insulinës, paradiabeti ose diabeti tip 2
• yndyrna të larta në gjak
• tensioni i lartë
• stil jetese jo i shëndetshëm (mungesë lëvizjeje, ushqim jo i mirë, stres dhe gjumë i dobët)

Shpesh, pankreasi i yndyrshëm shoqërohet edhe me mëlçinë e yndyrshme dhe është pjesë e një tabloje më të gjerë metabolike, transmeton Telegrafi.

Si diagnostikohet?

Më së shpeshti zbulohet rastësisht gjatë ultrazërit, por mund të vlerësohet edhe me skaner, rezonancë magnetike apo metoda më të avancuara. Megjithatë, ultrazëri ka kufizime dhe jo gjithmonë jep pasqyrë të plotë.

Është e rëndësishme të kuptohet se pankreasi i yndyrshëm konsiderohet më shumë si një gjendje paralajmëruese sesa sëmundje më vete, por ai sinjalizon nevojën për kontroll të metabolizmit dhe rrezikut kardiovaskular.

Kur duhet kujdes i shtuar?

Nëse shfaqen simptoma si:

• dhimbje të vazhdueshme në pjesën e sipërme të barkut
• humbje peshe pa arsye
• jashtëqitje me yndyrë ose diarre
• të përziera të shpeshta
• diabet i sapo diagnostikuar

atëherë është e nevojshme konsultë me specialist dhe analiza shtesë.

Si trajtohet pankreasi i yndyrshëm?

Nuk ekziston një “zgjidhje e shpejtë” me një tabletë. Zgjidhja qëndron te përmirësimi i stilit të jetesës:

• ulja e yndyrës trupore, sidomos në zonën e barkut
• ushqim i balancuar me më pak ushqime të përpunuara dhe më shumë fibra e proteina
• aktivitet fizik i rregullt (kombinim ushtrimesh force dhe kardio)
• gjumë cilësor dhe menaxhim i stresit
• përdorim i kujdesshëm i suplementeve, vetëm sipas këshillës së mjekut

Në vend që të kërkohet një dietë “perfekte”, është më e rëndësishme të krijohen rutina të qëndrueshme. Kur organizmi arrin ekuilibër, kjo reflektohet në më shumë energji, fokus më të mirë dhe gjendje të përgjithshme më të mirë shëndetësore. /Telegrafi/

Studimi i ri zbulon një mekanizëm të ri që mund të ndryshojë trajtimin dhe të hapë rrugë për terapi të reja

Metformina është prej më shumë se gjashtë dekadash një nga ilaçet më të përshkruara për trajtimin e diabetit të tipit 2. Edhe pse përdoret çdo ditë nga miliona njerëz në mbarë botën, mënyra e saktë e veprimit të saj nuk ka qenë plotësisht e qartë deri së fundmi.

Një studim i ri i vitit 2025, i realizuar në Baylor College of Medicine në SHBA, sjell një zbulim të rëndësishëm: përveç ndikimit në mëlçi dhe metabolizëm, metformina vepron drejtpërdrejt edhe në tru.

Deri tani besohej se metformina ul nivelin e sheqerit në gjak kryesisht duke reduktuar prodhimin e glukozës në mëlçi, si dhe duke ndikuar në funksionin e zorrëve.

Por kërkimet e reja e vendosin trurin në qendër të kontrollit të metabolizmit.

“Ne kemi studiuar nëse dhe si truri kontribuon në efektin antidiabetik të metforminës”, shpjegon patofiziologu Makoto Fukuda.

Roli kyç i një zone të trurit

Studiuesit u fokusuan në një pjesë të trurit të quajtur hipotalamusi ventromedial, një zonë e rëndësishme për rregullimin e metabolizmit.

Aty u identifikua proteina Rap1, e cila luan rol në kontrollin e glukozës. Eksperimentet në minj treguan se metformina arrin në këtë zonë dhe “fik” këtë proteinë.

Kur u përdorën modele pa këtë proteinë, metformina nuk pati më efekt – një dëshmi e fortë se mekanizmi i saj përfshin drejtpërdrejt trurin.

Aktivizimi i neuroneve specifike

Studimet zbuluan gjithashtu përfshirjen e neuroneve të quajtura SF1, të cilat aktivizohen kur metformina arrin në tru.

Ky zbulim hap rrugën për terapi më të sakta në të ardhmen, që mund të synojnë drejtpërdrejt këto mekanizma nervorë për të kontrolluar diabetin, transmeton Telegrafi.

Një ngjarje e rëndë është regjistruar në zonën e Lungomares në Vlorë, ku një pronar lokali është dhunuar nga tre persona të paidentifikuar.

Sipas informacioneve paraprake, pronari i një lokali është goditur fizikisht nga tre persona, duke pësuar dëmtime dhe duke përfunduar në spital për ndihmë mjekësore.

Siç raporton gazetari i Top Channel Mikel Marsi, ngjarja ka ndodhur në një zonë shumë të frekuentuar nga qytetarë dhe turistë, çka ka shkaktuar panik dhe reagim të menjëhershëm. Kanë qenë familjarët dhe qytetarët e pranishëm ata që kanë njoftuar policinë.Në vendngjarje kanë mbërritur menjëherë forcat e rendit, të cilat kanë nisur veprimet për zbardhjen e plotë të ngjarjes. Autorët janë larguar me shpejtësi, ndërsa policia po punon për identifikimin dhe kapjen e tyre.

Të panevojshëm e të ndikuar politikisht e konsideron Gjykatën Speciale, njeriu që udhëhoqi ndjekjen penale ndaj ‘kasapit të Ballkanit’, Sllobodan Millosheviqit.

Ish-prokurori i Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Geoffrey Nice në intervistën për KosovaPress, flet për kërkesën e Prokurorisë së Speciales për dënim me nga 45 vjet burg për katërshen e UÇK-së, të cilën e konsideron të pazakontë. Ai deklarohet edhe për akuzat për të cilat ngarkohen ata dhe origjinën e tyre nga raporti i senatorit Dick Marty.Britaniku Geoffrey Nice thotë se nuk e ka parashikuar ndonjëherë që do të mund të themelohej gjykatë e re për hetimin e krimeve të luftës, e aq më pak që të merret me vetëm një grup të caktuar.

Kryeprokurori në rastin e Sllobodan Millosheviqit, rast që nuk mori epilog për shkak se i njëjti vdiq gjatë gjykimit në Hagë, thotë se kërkesa e Prokurorisë për dënim me nga gati gjysmë shekulli për secilin nga katërshja e UÇK-së është e pazakontë.

Prokurori i rastit Millosheviq reagon për 45 vitet e kërkuara ndaj UÇK-së

“Epo, duket një dënim disi i çuditshëm për t’u kërkuar, sepse nuk besoj, nga shumë pak që di, që akuzat ndaj tij janë aq të rënda sa, për shembull, disa nga akuzat e bëra dhe të dënuara, ndoshta me më pak vite burg sesa 45 vite në Tribunalin e ish-Jugosllavisë”, thotë ai.

Juristi britanik 81-vjeçar, Geoffrey Nice, tregon se pas përfundimit të punës në Tribunalin Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, iu kërkua të shkruante një artikull për “London Revieë of Books”, lidhur me raportin e Dick Marty, i cili, siç edhe e thotë Nice, pretendonte se Hashim Thaçi dhe të tjerët ishin të përfshirë në vrasjen e serbëve.

Se këto ishin vetëm pretendime e thotë edhe sot Nice, ku thekson se akuzat për trafikim organesh janë bërë nga serbët edhe ndaj kroatëve e boshnjakëve.

Juristi ndërkombëtar, Geoffrey Nice, i cili dikur ka qenë i përfshirë edhe me institucionet vendore përmes opinioneve të tij lidhur me Dhomat e Specializuara të Kosovës, thotë se që në fillim kishte ndjerë se kjo gjykatë kishte “qëllime të tërthorta”.

Kësisoj, britaniku i cili ka karrierë të gjatë në fushën e së drejtës penale ndërkombëtare dhe asaj publike, në intervistën për KosovaPress, thekson se e ka konsideruar që nga fillimi të panevojshëm themelimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë.

Në Gjykatën Speciale deri më tani janë gjashtë persona të akuzuar për krime të pretenduara lufte, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi, Pjetër Shala dhe Salih Mustafa. Shala është i dënuar me 13 vjet burgim, ndërkaq Mustafa me 15 vjet.

Se cili do të jetë epilogu në rastin ndaj Thaçit dhe të tjerëve, të njohur si gjyqi i madh, Nice thotë se është e vështirë ta parashikohet.

Marrë parasysh që ai ka udhëhequr ndjekjen penale ndaj ‘Kasapit të Ballkanit’, thekson se nuk e ka parashikuar as se ndonjëherë do të mund të themelohet gjykatë e re për hetimin e krimeve të luftës.

Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës por veprojnë me personel ndërkombëtar në Hagë të Holandës.

Bashkimi Evropian është financuesi kryesor i Gjykatës Speciale, e cila u themelua në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, pas kërkesës së bashkësisë ndërkombëtare.

Ish-prokurori në Tribunalin Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë pyetet edhe nëse konsideron se politika ka ndikim në këtë proces gjyqësor.

Që nga shpallja e Pavarësisë së Kosovës, vendi ka qenë vazhdimisht “nën hijen” e kësaj gjykate, thotë Geoffrey Nice. Ai thekson se është e rëndësishme që e vërteta të dokumentohet saktë.

Çështja kundër Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit është mbyllur tanimë dhe rasti është në duart e gjykatësve për vendim. Ata më 18 shkurt kanë thënë fjalët e tyre përfundimtare, ku janë deklaruar sërish të pafajshëm për të gjitha akuzat që i ngarkon Zyra e Prokurorit të Specializuar.Edhe ekipet mbrojtëse të katërshes së UÇK-së kanë kërkuar që të njëjtit të shpallen të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.

Pas deklaratave përmbyllëse të palëve që shënojnë edhe fazën përfundimtare të procesit, trupi gjykues ka 90 ditë kohë për të marrë vendim, por ky afat mund të zgjatet me kërkesë të panelit. Data e saktë e shpalljes së aktgjykimit ende nuk dihet.

Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 – gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë. /Kosovapress