Lajme ditore

Prindërit kanë pyetur shpesh se çfarë mendon foshnja e tyre dhe në çfarë moshe ajo fillon ta kuptojë botën. Shkencëtarët mund të kenë një përgjigje. Studiuesit në Trinity College Dublin kombinuan skanimin e trurit me modele të inteligjencës artificiale për të analizuar mënyrën se si funksionon mendja e foshnjave.

Ata zbuluan se foshnjat vetëm dy muajshe janë në gjendje të kategorizojnë imazhe, si një mace, një zog, një rosë lodër, një karrocë blerjesh apo një pemë. Kjo do të thotë se truri i tyre reagon në mënyrë të ngjashme kur shikon imazhe të ndryshme të maceve dhe ndryshe nga reagimi kur shikon kafshë apo objekte të tjera.

Drejtuesja e studimit, dr. Cliona O’Doherty, tha: “Ky studim tregon sa i pasur është funksionimi i trurit gjatë vitit të parë të jetës.

“Edhe pse në moshën dy muajshe komunikimi i foshnjave është i kufizuar për shkak të mungesës së gjuhës dhe kontrollit të lëvizjeve të imta, mendja e tyre nuk po reagonte vetëm ndaj pamjes së objekteve, por po kuptonte edhe se cilës kategori i përkisnin.

“Kjo tregon se bazat e të menduarit vizual janë të pranishme shumë herët, më herët sesa mendohej.”

Ekipi përfshiu në studim 130 foshnja dy muajshe, të cilat qëndronin shtrirë në një jastëk të rehatshëm dhe mbanin kufje që bllokonin zhurmat.

Atyre iu shfaqën imazhe të ndritshme dhe shumëngjyrëshe për 15 deri në 20 minuta, ndërsa skanimet me rezonancë magnetike funksionale matnin aktivitetin e trurit.

Më pas, modelet e inteligjencës artificiale u përdorën për të krahasuar modelet e aktivitetit të trurit të foshnjave me ato që lidhen me njohjen vizuale.

Profesori Rhodri Cusack, ekspert i neuroshkencës njohëse në Trinity, tha se të dhënat e mbledhura “hapin një mënyrë krejtësisht të re për të matur se çfarë mendojnë foshnjat në një moshë shumë të hershme”.

Ai shtoi se kjo tregon edhe potencialin e përdorimit të skanimeve të trurit dhe modeleve kompjuterike si mjete diagnostikuese te foshnjat shumë të vogla.

Studimi i trurit të foshnjave mund të ndihmojë gjithashtu në krijimin e “një brezi të ri modelesh të inteligjencës artificiale që mësojnë më me efikasitet”, duke ulur kështu kostot ekonomike dhe ndikimin në mjedis.

Bashkautorja e studimit, dr. Anna Truzzi, e cila tani punon në Queen’s University Belfast, tha: “Deri vonë, nuk kishim mënyra të besueshme për të matur se si zona të caktuara të trurit të foshnjave përpunonin informacionin vizual.

“Viti i parë është një periudhë me zhvillim shumë të shpejtë dhe kompleks të trurit. Ky studim ofron njohuri të reja bazë që do të ndihmojnë në orientimin e edukimit në fëmijërinë e hershme, në mbështetjen klinike për çrregullimet neurozhvillimore dhe në zhvillimin e qasjeve më të bazuara në biologji për inteligjencën artificiale.” / Express – Syri.net

“Pseudomonas aeruginosa” është një bakter shumë agresiv dhe kryeson listën e atyre që gjenden në telefonat celularë. “Arsyeja është e thjeshtë: patogjeni kërkon shumë pak lëndë ushqyese dhe kështu lulëzon në një gamë të gjerë sipërfaqesh, nga pajisjet spitalore te lavamanët dhe telefonat inteligjentë”.

Pseudomonas është gjithashtu ndër bakteret më rezistente ndaj antibiotikëve: një arsye tjetër për të kufizuar përdorimin e telefonave celularë. Pseudomonas aeruginosa mund të shkaktojë infeksione në gjak, mushkëri (pneumoni), traktin urinar ose pjesë të tjera të trupit pas operacionit.

Një fenomen i rrallë gjeologjik nënujor në brigjet e Meksika po vazhdon të sfidojë shkencëtarët, duke ngritur më shumë pikëpyetje sesa përgjigje. Bëhet fjalë për vrimën blu më të thellë të njohur deri më sot në botë, e quajtur Taam Ja’, thellësia e së cilës tejkalon 420 metra, ndërsa fundi i saj ende nuk është përcaktuar me saktësi.

Formacioni ndodhet pranë Gadishulli Jukatan dhe u zbulua pak më shumë se 20 vite më parë nga një zhytës lokal. Emri “Taam Ja’” vjen nga gjuha e Majave dhe do të thotë “ujë i thellë”. Nga sipërfaqja e detit, vrima është vështirë e dallueshme, çka e shton edhe më shumë misterin që e rrethon këtë strukturë natyrore mbresëlënëse.

Në vitin 2021, studiuesit u përpoqën të masin thellësinë e saj përmes një sistemi jehonëmatës, i cili dërgon valë zanore drejt fundit dhe regjistron reflektimin e tyre. Matjet fillestare treguan një thellësi prej 275 metrash. Megjithatë, një ekspeditë e realizuar në vitin 2023 arriti në përfundimin se vrima arrin të paktën 420 metra thellësi, pa qenë ende e qartë nëse ky është kufiri përfundimtar.

Për matjet më të fundit u përdor një pajisje e specializuar CTD, e cila përmes sensorëve të presionit regjistron përçueshmërinë, temperaturën dhe thellësinë e ujit, duke mundësuar një vlerësim më të saktë të kolonës ujore.

Shkencëtarët theksojnë se kërkimet do të vazhdojnë, pasi ekziston mundësia që “Taam Ja’” të jetë edhe më e thellë nga sa është matur deri tani, duke e bërë atë një nga misteret më intriguese të oqeaneve.

Nëse keni fluturuar ndonjëherë me aeroplan, me siguri keni pyetur veten pse linjat ajrore nuk ofrojnë parashuta për çdo pasagjer në rast aksidenti.

Mungesa e parashutave në aeroplan është shkaktuar nga shumë arsye. Një nga arsyet është sigurisht fakti se trafiku ajror është një nga më të sigurtit. Për shembull, probabiliteti për të vdekur gjatë fluturimit është 1:11,000,000, ndërsa në trafikun rrugor raporti është 1:5,000.

Pavarësisht përqindjeve, do të mendoni se aksidentet janë të mundshme. Duke qenë se stjuardesat na përgatisin për shqetësime të mundshme, ndër të tjera, duke na mësuar si të vendosim maskën e oksigjenit dhe rripin e shpëtimit, pyetja se pse nuk ka parashutë sigurisht që është e justifikuar, shkruan albeu.com.

Këtu janë arsyet specifike:

Avioni fluturon në lartësinë 10000 km, me shpejtësi 800-1000 km/h. Në atmosferë, në këto lartësi, temperatura është nga -40 në -60 dhe praktikisht nuk ka oksigjen. Një parashutë është absolutisht e padobishme sepse një person nuk do të mund të mbijetonte në ato kushte.

Numri më i madh i aksidenteve ndodhin gjatë ngritjes dhe uljes. Në atë rast, pasagjerët definitivisht nuk do të kishin kohë për të përdorur parashutën. Në një lartësi kaq të ulët, parashuta nuk do të hapej, shkruan albeu.com.

Prania e parashutave vetëm sa mund të përkeqësojë atmosferën gjatë fluturimit dhe ta bëjë atë të padurueshme për disa pasagjerë. Vetë fakti që ata janë në aeroplan u mjafton disa njerëzve për t’i bërë të ndihen të pasigurt dhe nëse në gjithë histori do të përfshihej edhe një parashutë, situata mund të përkeqësohej edhe më shumë.

Arsyeja është sërish paniku. Në rast rreziku, shumica e njerëzve nuk do të dinin të vendosnin parashutën, as të arrinin me qetësi në vendin nga duhet të hidheshin dhe është e diskutueshme nëse do të ishin të trajnuar dhe informuar mjaftueshëm për të hapur parashutën në momentin e duhur.

Parashutat janë pa dyshim të shtrenjta, por nuk është kjo arsyeja kryesore pse mungojnë. Ata i ngarkojnë avionët me peshë shtesë dhe kjo është shumë më e rëndësishme. Përveç kësaj, do të kufizonte hapësirën e ruajtjes së bagazheve, e cila është patjetër e nevojshme për ne, veçanërisht nëse do të shkojmë në një udhëtim të gjatë ose do të udhëtojmë me fëmijë të vegjël.

Gjatë podcastit “Shëndeti në rend të parë”, e mbështetur nga United Hospital, gjinekologia Flora Belegu-Spahija ka sqaruar një nga pyetjet më të shpeshta që lidhet me Pap testin “nëse ai mund të kryhet edhe tek vajzat e reja që nuk kanë pasur marrëdhënie seksuale”.

Sipas saj, Pap testi zakonisht rekomandohet për gratë që kanë qenë seksualisht aktive.

Gjinekologia tutje tha se kjo lidhet me mënyrën se si merret mostra për analizë.

“Mostrat merren prej qafës së mitrës dhe për këtë nevojitet përdorimi i spekulumit. Tek vajzat që nuk kanë pasur marrëdhënie seksuale, kjo procedurë nuk preferohet”, shpjegon gjinekologia.

Dhjetë vite më parë gruaja ime më la mua dhe pesë fëmijët tanë, duke më detyruar të bëhem baba i vetëm.

Pa zgjidhje tjetër veçse të vazhdoja, mësova të përballoja gjithçka, dhe vit pas viti lidhja jonë me fëmijët u bë më e fortë. Por asgjë nuk mund të më përgatiste për reagimin e saj, kur pas dhjetë vitesh ajo zbuloi çfarë kisha bërë.

A jeni gati për një histori që do tju prekë thellësisht dhe do tju bëjë të besoni në fuqinë e dashurisë së vërtetë? Çfarë ndodh kur një burrë i pasur humbet gjithçka dhe familja e tij e braktis, ndërsa gruaja e tij, dikur e pastrehë, bëhet shtylla e tij e vetme?

Ky rrëfim është një dëshmi e jashtëzakonshme se dashuria dhe besnikëria mund të kapërcejnë çdo pengesë, duke treguar se pasuria e vërtetë nuk matet me para. Mos e humbisni asnjë moment!

Në qytetin e vogël të Grinvudit, një mister që kishte ngatërruar banorët për më shumë se një dekadë, ishte gati të zbulohej… dhe në mënyrën më të papritur që mund të imagjinohej.

Një djalë, që dikur ishte zhdukur pa lënë gjurmë, u shfaq papritur në buzë të pyllit… por nuk ishte më ai fëmija që ata mbanin mend. Ishte adoleshent, i thinjur nga vështirësitë dhe me plagë në fytyrë që tregonin më shumë sesa fjalët mund të përshkruanin.

Paramendoni sikur po gërmoni në një fushë të qetë dhe papritmas ndeshni në një pasuri që vlen sa një mbretëri e tërë. Një varr mbretëror, i mbushur me ar të pastër, gurë të çmuar dhe armë legjendare që kanë qëndruar në errësirë për 1,300 vjet.

Ky ishte zbulimi i Satën Hu, varri më i pasur në historinë e Britanisë. Por, në momentin që arkeologët hapën dhomën e vulosur, ata mbetën të ngrirë nga tmerri. Arin e kishin aty, helmetën e kishin aty, shpatën po ashtu… por mbreti ishte zhdukur. Nuk kishte kocka, nuk kishte mbetje, as edhe një dhëmb të vetëm.