Një zakon i rëndomtë dhe shpesh i injoruar si thjesht një sjellje e padëshiruar sociale, mund të jetë duke hapur një rrugë të rrezikshme drejt një prej sëmundjeve më të rënda neurodegjenerative: Alzheimerit.
Shkencëtarët kanë ngritur alarmin se kruarja e hundës mund të ketë një lidhje të papritur dhe shqetësuese me zhvillimin e demencës, duke u bazuar në kërkimet më të fundit mbi mënyrën se si bakteret depërtojnë në sistemin tonë nervor.
Sipas një studimi më të ri të udhëhequr nga studiuesit e Universitetit Griffith në Australi, ekziston një lidhje hipotetike, por shkencërisht e besueshme, midis dëmtimit të indeve të brendshme të hundës dhe rrezikut të infeksionit të trurit.
Kur ne kruajmë hundën apo shkulim qimet e saj, mund të shkaktojmë mikrolëndime në epitelin nazal, indin e hollë mbrojtës që vesh zgavrën e hundës. Këto dëmtime shërbejnë si një “portë e hapur” për bakteret, veçanërisht për specien Chlamydia pneumoniae.
Ky bakter, i njohur si shkaktar i pneumonisë tek njerëzit, është zbuluar gjithashtu në shumicën e trurit të pacientëve që vuajnë nga demenca me fillim të vonë.
Hulumtimi, i publikuar në revistën prestigjioze Scientific Reports, u bazua në teste laboratorike tek minjtë, ku u vëzhgua se brenda një kohe rekord prej 24 deri në 72 orësh, bakteret mund të udhëtonin përmes nervit olfaktiv direkt në trurin e subjektit.
Nervi olfaktiv, i cili lidh zgavrën e hundës me trurin, shërben si një “autostradë” e shpejtë për patogjenët, duke anashkaluar barrierat mbrojtëse të organizmit.
Në kundërpërgjigje ndaj këtij invazioni bakterial, truri i minjve filloi të depozitonte proteinën amiloid-beta, e cila është shenja kryesore dalluese e sëmundjes së Alzheimerit, pasi ajo grumbullohet në formë pllakash që shkatërrojnë komunikimin midis neuroneve.
Neuroshkencëtari James St John, thotë se këto gjetje janë potencialisht të frikshme edhe për njerëzit, pasi të njëjtat baktere janë të pranishme në mjedisin tonë.
Edhe pse nevojiten kërkime të mëtejshme klinike tek njerëzit për të konfirmuar plotësisht këtë proces, shkencëtarët sugjerojnë se parandalimi fillon me higjienën e thjeshtë.
Mësimet e nxjerra nga pandemia e COVID-19 mbi larjen e shpeshtë të duarve dhe përdorimin e dezinfektantëve janë jetike edhe për mbrojtjen e trurit.
Shmangia e kruarjes së hundës dhe shkuljes së qimeve nuk është vetëm çështje mirësjelljeje, por një masë mbrojtëse për të mos dëmtuar mukozën që mbron qendrën tonë të inteligjencës. /tesheshi.com/