Arkitektura ushtarake e Republikës Islamike të Iranit nuk është ndërtuar rreth një force të vetme elitare apo një komande qendrore, por rreth një sistemi kompleks dhe të shtresuar, i cili është projektuar posaçërisht për gatishmëri të vazhdueshme dhe reagim të lokalizuar ndaj kërcënimeve.
Për vite me radhë, kur aftësitë ushtarake të Iranit dalin në pah në mediat ndërkombëtare, biseda pothuajse gjithmonë shembet në një emër të vetëm: Forca Quds.
Kjo njësi është bërë e njohur, e dukshme dhe mjaft e përshtatshme për narrativat perëndimore rreth shtrirjes rajonale të Teheranit në Lindjen e Mesme.
Por ky kuadër i ngushtë, lë në hije diçka shumë më të menjëhershme dhe më të rëndësishme kur diskutimi kalon nga ndikimi strategjik afatgjatë në konfrontimin taktik afatshkurtër.
Nëse një sulm i kufizuar do të zhvillohej sot në një ishull strategjik, një port kyç ose një pjesë të infrastrukturës kritike iraniane, nuk do të ishte Forca Quds ajo që do të shfaqej e para në fushëbetejë.
Njësitë që do të reagonin dhe do të përcaktonin rezultatin në orët e para të konfliktit janë shumë më pak të njohura për publikun global. Dhe kjo nuk ndodh sepse ato nuk ekzistojnë, por sepse sistemi i mbrojtjes nuk është ndërtuar kurrë rreth një formacioni të vetëm elitar.
Përkundrazi, ekziston një strukturë e shpërndarë në institucione të shumta, ku termi forca speciale nuk përfaqëson një markë të vetme, por një funksion operacional.
Në qendër të kësaj strukture qëndron Trupa e Gardës Revolucionare Islamike, veçanërisht forcat e saj tokësore, ku shfaqet emri Saberin.
Ky term shpesh keqkuptohet si një njësi unike, por në praktikë funksionon si një kategori aftësish për operacione speciale të shpërndara nëpër formacione të ndryshme provinciale.
Këto njësi janë të trajnuara për bastisje të shpejta dhe operacione në terren të vështirë, duke qenë të integruara plotësisht në mjediset lokale.
Ky model ndryshon rrënjësisht nga forcat speciale perëndimore që operojnë me parimin e projeksionit të forcës nga larg. Sistemi iranian është ndërtuar për prani të përhershme, ku njësitë elitare janë tashmë në territor, të përshtatura me gjeografinë vendase.
Përtej Gardës Revolucionare, ushtria e rregullt e njohur si Artesh ruan traditën e saj përmes Brigadës së 65-të të Forcave Speciale Ajrore, NOHED, e cila i ngjan forcave klasike për zbulim dhe veprim të drejtpërdrejtë.
Ndërkohë, në arenën detare, forcat SNSF operojnë nga ishujt e Gjirit Persik, duke u specializuar në konfiskimin e anijeve dhe kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Kërkimi i një ekuivalenti iranian të SEAL Team Six është një përpjekje e gabuar, pasi Irani nuk synon të prodhojë një formacion të vetëm elitar të dukshëm, por një rrjet mbrojtës ku bëjnë pjesë edhe njësitë Fatehin të Basij-it.
Ky sistem funksionon përmes shtresëzimit: elementët lokalë lëvizin të parët, të ndjekur nga Saberin si përforcim i lëvizshëm, forcat detare që bllokojnë aksesin në ujëra dhe njësitë NOHED si reagim i nivelit të lartë.
Kjo strukturë mbetet sekrete dhe e vështirë për t’u hartëzuar sepse nuk u bindet rregullave të marketingut ushtarak perëndimor, duke u bërë kështu një sistem jashtëzakonisht i vështirë për t’u mposhtur apo shkatërruar. /tesheshi.com/