Çfarë është në të vërtetë “gjaku i artë”? Ky term nuk i referohet ngjyrës, por vlerës së pallogaritshme mjekësore të një grupi gjaku që konsiderohet si më i rralli në planet.
I njohur shkencërisht si Rh-null, ky grup gjaku karakterizohet nga mungesa totale e të gjithë antigjeneve në sistemin Rh, i cili është sistemi më i madh dhe më kompleks i grupeve të gjakut te njeriu.
Deri më sot, ky fenomen është identifikuar te rreth 50 persona në të gjithë botën, duke e bërë atë një produkt jashtëzakonisht të çmuar për mjekësinë e transfuzionit. Arsyeja pse ky gjak quhet “i artë” lidhet me faktin se ai shërben si një dhurues universal për këdo që ka një profil Rh të pazakontë.
Meqenëse nuk ka asnjë antigjen Rh që mund të shkaktojë reaksion imunitar, ai mund t’i dhurohet pothuajse çdo pacienti me grupe gjaku jashtëzakonisht të rralla. Megjithatë, kjo është një thikë me dy presa: ndërsa mbartësit e tij mund të shpëtojnë jetë të tjerëve, ata vetë mund të marrin gjak vetëm nga persona që kanë të njëjtin profil Rh-null.
Përtej “gjakut të artë”, shkenca po zbulon vazhdimisht sisteme të reja që sfidojnë klasifikimet tona tradicionale (A, B, AB dhe O). Një studim masiv i kryer së fundmi te mbi 500.000 njerëz ka nxjerrë në dritë ekzistencën e grupeve “hibride” ose të çuditshme.
Një rast i tillë është grupi i quajtur B (A). Në pamje të parë, qelizat e kuqe të gjakut shprehin antigjenin tipik të grupit B, por gjatë kundërtestit laboratorik në plazmë, vërehen sasi të vogla të antigjeneve A.
Ky nuk është një grup AB i zakonshëm, por një variant gjenetik unik që kërkon protokolle specifike gjatë transfuzionit. Së fundmi, bota shkencore ka identifikuar edhe një sistem të ri të quajtur MAL.
Ky zbulim ka zgjidhur një mister 50-vjeçar që lidhet me antigjenin “Anwj”. Kuptimi i këtyre sistemeve të reja është jetik për sigurinë e pacientëve, pasi i lejon mjekët të identifikojnë saktë përputhshmërinë dhe të parandalojnë reaksionet e rrezikshme gjatë procedurave mjekësore.
Këto zbulime dëshmojnë se gjaku njerëzor mbetet një nga fushat më komplekse dhe magjepsëse të biologjisë sonë. /tesheshi.com/