Serbia ka arritur një marrëveshje me gjigantin ushtarak izraelit Elbit Systems për të prodhuar dronë në territorin e saj, njoftoi të martën Rrjeti Investigativ Ballkanik në bashkëpunim me gazetën izraelite Haaretz, duke deklaruar se kompania është kritikuar për vite me radhë për rolin e saj në operacionet ushtarake izraelite në Gaza dhe Bregun Perëndimor.
Sipas tekstit të publikuar në faqen e internetit të BIRN, Elbit Systems do të ketë 51 përqind të aksioneve në fabrikën e dronëve, ndërsa 49 përqind e mbetur do t’i shkojë Yugoimport SDPR, një ndërmarrje shtetërore serbe për armë, pajisje ushtarake dhe transferim teknologjie, e cila është e lidhur me industrinë ushtarake vendase.
Fabrika do të hapet në fillim të marsit, njoftoi presidenti Aleksandar Vuçiç.
“Së shpejti do të hapim fabrikën e parë për dronë seriozë, këtu në vendin tonë, shumë seriozë, nga maja e prodhimit botëror”, tha ai më 7 mars, duke shtuar se partneri i huaj është nga Izraeli dhe se prodhimi mund të fillojë që në prill, por pa zbuluar emrin e kompanisë.
Sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm, i cili monitoron tregtinë globale të armëve, Elbit Systems është kompania kryesore izraelite në prodhimin e armëve dhe pajisjeve ushtarake. Duke cituar një artikull në The Jerusalem Post të marsit, BIRN deklaron se kjo kompani është aktualisht më e vlefshme në bursën e Tel Avivit.
Duke cituar raportin e Raportuesit Special të OKB-së, Francesca Albanese “Nga Ekonomia e Pushtimit në Ekonominë e Gjenocidit”, Elbit Systems është ndër kompanitë që kontribuojnë në zhvillimin e mjeteve për mbikëqyrje, kontroll të turmave, luftë urbane, njohje të fytyrës dhe vrasje të synuara – teknologji që po testohen në praktikë tek palestinezët”.
Izraeli dhe Serbia tashmë kanë zhvilluar bashkëpunim në fushën e armëve. Që nga fillimi i vitit 2023, eksporti i armëve dhe municioneve nga Serbia në Izrael është rritur ndjeshëm dhe ka vazhduar edhe pasi autoritetet ndaluan plotësisht eksportin e armëve më 23 qershor 2025, raportuan më parë mediat e Beogradit.
Vlera e eksporteve të municioneve dhe armëve nga Serbia në Izrael është rritur deri në 42 herë që nga viti 2023 dhe arriti në 114 milionë euro deri në fund të vitit të kaluar, pavarësisht thirrjeve të shumta nga ekspertët e Kombeve të Bashkuara për të pezulluar shitjen e pajisjeve ushtarake në Izrael për shkak të veprimeve të forcave izraelite në Rripin e Gazës.
Shumica e këtyre eksporteve u kryen përmes SDPR, sipas BIRN.
Nuk pati përgjigje nga kompania shtetërore serbe për pyetjet në lidhje me fabrikën e ardhshme të dronëve të dërguara te SDPR dhe kompania izraelite, ndërsa Elbit Systems dha një koment të shkurtër: “Pa koment”.
Sipas dokumenteve të parë nga BIRN, të cilat u konfirmuan nga dy burime të pavarura pranë industrisë ushtarake, plani është të prodhohen dy lloje dronësh – një model me rreze të shkurtër veprimi dhe kapacitet të lartë me krahë rrotullues, dhe një model më të përparuar dhe më të shpejtë me rreze të gjatë veprimi, i cili mund të fluturojë në lartësi që kalojnë gjashtë kilometra.
Një burim i njohur me marrëveshjen thotë se droni me rreze të gjatë veprimi është “më i përparuar” se Pegasus, një dron luftarak-zbulues që Serbia tashmë e prodhon.
“Ka një lartësi më të lartë fluturimi dhe autonomi më të madhe operacionale. Thelbi i të gjithë projektit është transferimi i teknologjisë, sepse inxhinierët tanë do të marrin pjesë gjithashtu në zhvillim, dhe ky dron përfaqëson lavdinë kurorëzuese të të gjithë projektit”, thotë burimi i cituar nga autorët e artikullit.
Sipas burimit të BIRN, ekspertë nga Utva, një fabrikë avionësh të lehtë sportivë dhe trajnimi në Pancevo, e cila është në pronësi të SDPR, do të përfshihen gjithashtu në procesin e prodhimit, raporton Hina.
Dhe politikisht, ndërsa Rama u hap dyert izraelitëve në Shqipëri, duke lidhur me ta marrëveshje dhe në fushën e industrisë ushtarake, sionistët ngjashëm flirtojnë dhe me Serbinë. Pra, një vëllazëri Rama-Vuciç dhe në mpleksje me shtetit gjenocidal izraelit. /tesheshi.com/